Τα τελευταία τρία χρόνια, το έργο VirtuallyEDU έφερε κοντά πανεπιστήμια, οργανώσεις νεολαίας και φορείς της κοινωνίας των πολιτών από την Αρμενία, τη Γεωργία, την Ουκρανία, την Ελλάδα και τη Σουηδία, με στόχο να επαναπροσδιορίσουν το πώς μπορεί να διαμορφωθεί η διεθνής εκπαίδευση όταν η φυσική κινητικότητα δεν είναι πάντοτε εφικτή.
Μέσα από εικονικές ανταλλαγές, κατάρτιση σε ψηφιακές δεξιότητες και διασυνοριακή συνεργασία, το έργο άφησε ένα ουσιαστικό και διαρκές αποτύπωμα τόσο στους συμμετέχοντες φορείς όσο και στους ανθρώπους που συμμετείχαν σε αυτό — ένα αποτύπωμα που διαμορφώθηκε εξίσου από τις κοινές προκλήσεις και από τις κοινές ευκαιρίες.
Καθώς το έργο πλησιάζει στην ολοκλήρωσή του, οι εταίροι της κοινοπραξίας ανατρέχουν στα επιτεύγματα του VirtuallyEDU, στα διδάγματα που αποκόμισαν και στην παρακαταθήκη που αφήνει για το μέλλον.
Ένα νέο είδος εικονικού περιβάλλοντος
Για πολλούς από τους εταίρους, ένα από τα σημαντικότερα επιτεύγματα του VirtuallyEDU ήταν ο μετασχηματισμός του ψηφιακού περιβάλλοντος των ιδρυμάτων τους.
Στο Armenian State University of Economics (ASUE), το έργο αναδιαμόρφωσε τον τρόπο με τον οποίο το πανεπιστήμιο προσεγγίζει τη διαδικτυακή μάθηση και τις ψηφιακές δραστηριότητες.
Σύμφωνα με την Anush Isoyan, Συντονίστρια Υπηρεσιών Διεθνών Φοιτητών, το έργο δημιούργησε νέες επαφές, νέους τρόπους διασύνδεσης και μια εργαλειοθήκη ψηφιακών μέσων που θα συνεχίσουν να προσφέρουν σημαντική αξία στο πανεπιστήμιο ακόμη και μετά την επίσημη ολοκλήρωση του έργου.
Τόνισε επίσης ότι η κουλτούρα εικονικής συνεργασίας και σύμπραξης που καλλιεργήθηκε μέσα από το έργο είναι ιδιαίτερα πολύτιμη για πανεπιστήμια που λειτουργούν σε περιοχές οι οποίες πλήττονται από συγκρούσεις, χαρακτηρίζοντας το περιβάλλον που δημιουργήθηκε μέσω του VirtuallyEDU ως «μοναδικό για τη μελλοντική συνεργασία».
Στο Vinnytsia Mykhailo Kotsiubynskyi State Pedagogical University (VSPU), η ασκούσα καθήκοντα Πρύτανη Nataliia Zamkova περιέγραψε τον τρόπο με τον οποίο το έργο ενίσχυσε την καινοτομία στην εκπαίδευση, εισάγοντας εικονικές διεθνείς ανταλλαγές σε συνδυασμό με σύγχρονα ψηφιακά εργαλεία μάθησης. Οι φοιτητές ανέπτυξαν ψηφιακές, επικοινωνιακές και διαπολιτισμικές ικανότητες μέσα από τη συνεργασία τους σε διεθνείς διαδικτυακές ομάδες, αξιοποιώντας συνεργατικές πλατφόρμες, διαδραστικές μαθησιακές δραστηριότητες και κοινά έργα. Οι δράσεις αυτές συνέβαλαν στον εκσυγχρονισμό της εκπαιδευτικής διαδικασίας, σύμφωνα με τις σύγχρονες ευρωπαϊκές πρακτικές.
Η Ψηφιακή Ασφάλεια ως Βασική Δεξιότητα
Ένα θέμα που επανήλθε επανειλημμένα στις τοποθετήσεις των εταίρων ήταν η σημασία της ψηφιακής ασφάλειας και της υπεύθυνης διαδικτυακής συμπεριφοράς — όχι ως μια δευτερεύουσα παράμετρος, αλλά ως ένα ουσιαστικό μαθησιακό αποτέλεσμα από μόνο του.
Ο Aram Hovhannisyan, Αντιπρύτανης του Yerevan Komitas State Conservatory, ανέδειξε το ζήτημα αυτό ως ένα από τα βασικότερα διδάγματα του έργου. Όπως επισήμανε, οι φοιτητές χρειάζονται στοχευμένη και πρακτική εκπαίδευση για την πρόληψη του διαδικτυακού εκφοβισμού, την ασφαλή πλοήγηση στο διαδίκτυο και τη σωστή διαχείριση των κωδικών πρόσβασης, ώστε να μπορούν να κινούνται με αυτοπεποίθηση και ασφάλεια στο παγκόσμιο ψηφιακό περιβάλλον.
Σημείωσε επίσης ότι το εκπαιδευτικό πρόγραμμα του VirtuallyEDU απέδειξε πως οι εικονικές ανταλλαγές μπορούν να προάγουν αποτελεσματικά τον διαπολιτισμικό διάλογο μεταξύ νέων ανθρώπων, οι οποίοι διαφορετικά ενδέχεται να αντιμετώπιζαν οικονομικά ή γεωγραφικά εμπόδια στη συμμετοχή τους σε διεθνείς δραστηριότητες.
Ο Irakli Pirtskhalava από το Caucasus University περιέγραψε μια αντίστοιχη εμπειρία σε προσωπικό επίπεδο. Όπως ανέφερε, το έργο ενίσχυσε τις ψηφιακές του δεξιότητες και τις ικανότητές του στην εικονική συνεργασία, ενώ παράλληλα του προσέφερε κατάρτιση σε θέματα διαδικτυακής ασφάλειας, προσαρμοσμένη σε διαφορετικά μαθησιακά περιβάλλοντα. Επιπλέον, το έργο συνέβαλε στην εξέλιξη της διδακτικής του μεθοδολογίας, εισάγοντας παιδαγωγικές προσεγγίσεις για την ανάπτυξη των ψηφιακών ικανοτήτων των εκπαιδευομένων και ενθαρρύνοντας περισσότερο καινοτόμες και μαθητοκεντρικές πρακτικές. Όπως πρόσθεσε, η συμμετοχή του σε ένα διεθνές και πολυπολιτισμικό περιβάλλον ενίσχυσε ακόμη περισσότερο τη διαπολιτισμική του κατανόηση και την ικανότητά του να συνεργάζεται αποτελεσματικά πέρα από εθνικά σύνορα.
Διεύρυνση της Πρόσβασης και των Ευκαιριών για τους Νέους
Πέρα από το πανεπιστημιακό περιβάλλον, η επίδραση του VirtuallyEDU επεκτάθηκε και στον ευρύτερο τομέα της νεολαίας.
Η Liene Metreveli, Συντονίστρια Έργου στη GYE στη Γεωργία, αξιοποίησε την εμπειρία άνω των είκοσι ετών που διαθέτει στον τομέα της νεολαίας για να αποτιμήσει τον δυνητικό αντίκτυπο του έργου.
Εκτιμά ότι το VirtuallyEDU μπορεί να ενισχύσει ουσιαστικά τον τομέα της νεολαίας στη Γεωργία, αναπτύσσοντας τις ψηφιακές ικανότητες, διευρύνοντας την πρόσβαση σε ευκαιρίες μάθησης και ενθαρρύνοντας μια περισσότερο συμπεριληπτική συμμετοχή — ιδιαίτερα για νέους με λιγότερες ευκαιρίες.
Εξίσου σημαντικό είναι, κατά την άποψή της, ότι το έργο εφοδιάζει τους επαγγελματίες και τις οργανώσεις που δραστηριοποιούνται στον τομέα της νεολαίας με καινοτόμες ψηφιακές μεθόδους και διευρυμένα διεθνή δίκτυα συνεργασίας.
Ο Vitaliy Sapozhnik, Αναπληρωτής Διευθυντής του EU InnoInstitute στην Ουκρανία, προσέγγισε τον αντίκτυπο του έργου μέσα από τη σύνδεση της εκπαίδευσης, της έρευνας και της αγοράς εργασίας.
Ως οργανισμός που δραστηριοποιείται και στους τρεις αυτούς τομείς, το EU InnoInstitute θεωρεί ότι η σημαντικότερη συμβολή του VirtuallyEDU είναι η δημιουργία μιας εκπαιδευτικής κοινότητας με μεγαλύτερες ψηφιακές ικανότητες, ισχυρότερη διασύνδεση και μεγαλύτερη συμπεριληπτικότητα — μιας κοινότητας καλύτερα προετοιμασμένης τόσο για τις προκλήσεις όσο και για τις ευκαιρίες της ψηφιακής εποχής και περισσότερο ευθυγραμμισμένης με τις διαρκώς μεταβαλλόμενες ανάγκες της αγοράς εργασίας.
Ανθεκτικότητα εν μέσω πολέμου
Για τους Ουκρανούς εταίρους, η σημασία του VirtuallyEDU υπερβαίνει την ανάπτυξη ψηφιακών δεξιοτήτων· συνδέεται άμεσα με την ενίσχυση της ανθεκτικότητας σε μια περίοδο συνεχιζόμενης κρίσης.
Η Liliia Martynova, Διευθύντρια του Vinnytsia Institute of Trade and Economics of SUTE, περιέγραψε πώς το έργο ενίσχυσε την ικανότητα του ακαδημαϊκού προσωπικού να συντονίζει εικονικές ανταλλαγές και διεθνείς διαδικτυακές μαθησιακές δραστηριότητες.
Η γνώση και η εμπειρία που αποκτήθηκαν θα συνεχίσουν να ενσωματώνονται στη διδασκαλία και σε μελλοντικές πρωτοβουλίες, δίνοντας τη δυνατότητα σε περισσότερους φοιτητές να έχουν πρόσβαση σε διεθνείς μαθησιακές εμπειρίες, ανεξάρτητα από το εάν έχουν τη δυνατότητα να ταξιδέψουν.
Η ενίσχυση αυτών των δυνατοτήτων είναι σήμερα σημαντικότερη από ποτέ στη Βίνιτσα, μια περιοχή που εξακολουθεί να αντιμετωπίζει τις συνέπειες της πλήρους κλίμακας ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία. Όπως εξήγησε η Liliia, η περιοχή έχει υποδεχθεί μεγάλο αριθμό εσωτερικά εκτοπισμένων ανθρώπων, ενώ παράλληλα καταγράφεται η επιστροφή ολοένα περισσότερων βετεράνων που χρειάζονται υποστήριξη για την επανένταξή τους. Περισσότεροι από 70.000 βετεράνοι διαμένουν σήμερα στην περιοχή, γεγονός που αυξάνει τη ζήτηση για υπηρεσίες αποκατάστασης, στήριξης της απασχόλησης και ψυχικής υγείας, καθώς και για προγράμματα κοινωνικής ένταξης. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, το VirtuallyEDU αφήνει μια βιώσιμη παρακαταθήκη: καταρτισμένους συντονιστές, εδραιωμένες διεθνείς συνεργασίες και μεθοδολογίες εικονικών ανταλλαγών που θα συνεχίσουν να υποστηρίζουν τόσο τη στρατηγική διεθνοποίησης του πανεπιστημίου όσο και την ευρύτερη κοινωνική και οικονομική ανθεκτικότητα της περιοχής.
Αποτιμώντας συνολικά το έργο, η Vivian Welker, Διευθύντρια του Τμήματος Διεθνούς Συνεργασίας και συντονίστρια του έργου, ανέδειξε ως πολυτιμότερο στοιχείο από όλα την ανατροφοδότηση των φοιτητών καθ’ όλη τη διάρκεια των τριών ετών του VirtuallyEDU.
Όπως ανέφερε, οι εμπειρίες, οι σκέψεις και η προσωπική τους εξέλιξη ανέδειξαν τον πραγματικό αντίκτυπο της εικονικής κινητικότητας και της διεθνούς συνεργασίας.
Κατά τη διάρκεια του έργου, η ομάδα διαπίστωσε στην πράξη ότι οι εικονικές κινητικότητες μπορούν να αποτελέσουν μια σταθερή και διαχρονική πλατφόρμα διεθνούς συνεργασίας, φέρνοντας κοντά ανθρώπους από διαφορετικά υπόβαθρα και επιτρέποντας ουσιαστική αλληλεπίδραση παρά τη γεωγραφική απόσταση, τις διαφορές στις ζώνες ώρας και άλλους πρακτικούς ή οργανωτικούς περιορισμούς.
Συνολικά, οι παραπάνω εμπειρίες σκιαγραφούν την εικόνα ενός έργου που κατάφερε όχι μόνο να αναπτύξει ψηφιακές υποδομές και δεξιότητες, αλλά και να καλλιεργήσει μια σταθερή και διαχρονική κουλτούρα εικονικής συνεργασίας, αρκετά ανθεκτική ώστε να ανταποκρίνεται σε συνθήκες σύγκρουσης, γεωγραφικής απόστασης και ανατροπών.
Από τις νέες ψηφιακές εργαλειοθήκες και την εκπαίδευση σε θέματα ασφάλειας έως την ενίσχυση των συνεργασιών και την καλλιέργεια βαθύτερης διαπολιτισμικής κατανόησης, το VirtuallyEDU εφοδίασε τα συνεργαζόμενα ιδρύματα, τους εκπαιδευτικούς και τους φοιτητές με εργαλεία και γνώσεις που θα συνεχίσουν να διαμορφώνουν τη διεθνή εκπαίδευση για πολλά χρόνια μετά την επίσημη ολοκλήρωση του έργου.
Με τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι απόψεις και οι γνώμες που εκφράζονται είναι αποκλειστικά του/των συγγραφέα(-έων) και δεν αντανακλούν κατ’ ανάγκην τις απόψεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή του Ευρωπαϊκού Εκτελεστικού Οργανισμού Εκπαίδευσης και Πολιτισμού (EACEA). Ούτε η Ευρωπαϊκή Ένωση ούτε ο EACEA μπορούν να θεωρηθούν υπεύθυνοι για αυτές.